Βαλεριάνα 100 γρ

Η βαλεριάνα, Valeriana officinalis (νάρδος, αγριοζαμπούκος, μυριστική, αλεναία, ασπρόφυλλος, Αγγλικά: wild valerian, vermont valerian, vandal root, all-heal, setwall) ανήκει στην οικογένεια των Βαλεριανοειδών (Valerianaceae).

Είναι πολυετής πόα με ύψος, που φτάνει τα 2m. Η ρίζα του είναι λευκή και μη διακλαδιζόμενη, με πάνω από 5mm διάμετρο και πάνω από 30cm μήκος. Ο βλαστός έχει αυλακωτές χαρακιές με έντονη μυρωδιά. Τα φύλλα είναι σύνθετα, πτερωτά, οδοντωτά ενώ τα άνθη ρόδινα ή άσπρα, που σχηματίζονται σε ταξιανθίες. Αναπτύσσεται σε δασώδεις περιοχές, κατά μήκος όχθης των ποταμών και σε υγρά λιβάδια σε όλη την Ευρώπη.

Το όνομα προήλθε από τη λατινική λέξη «valere» που σημαίνει υγεία ή δύναμη και αναφέρεται στην θεραπευτική χρήση του φυτού, αν και υποστηρίζεται ότι μπορεί να αναφέρεται και στη δυνατή του οσμή. Οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι τη χρησιμοποιούσαν σαν θεραπευτικό βότανο, ο Ιπποκράτης και ο Γαληνός την ανέφεραν ως βάλσαμο για την αϋπνία ενώ ο Πλίνιος την είχε επισημάνει ως το φάρμακο κατά των νευρικών συσπάσεων. Πολλοί συγγραφείς του 17ου και του 18ου αιώνα τη θεωρούσαν ως θεραπευτικό μέσο της επιληψίας και μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται ως ηρεμιστικό του νευρικού συστήματος.

Ανεξάρτητες κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι μειώνει το χρόνο, που χρειάζεται για να μας πάρει ο ύπνος, μειώνει τη πιθανότητα να ξυπνήσουμε το βράδυ, επιμηκύνει το συνολικό χρόνο ύπνου και γενικότερα βελτιώνει τη συνολική ποιότητα του ύπνου, ανεξάρτητα αν κάποιος έχει πρόβλημα ή όχι. Για το λόγο αυτό η είναι γνωστή ως «God's Valium». Η κύρια δράση της ρίζας του φυτού είναι ηρεμιστική, αντισπασμωδική και υποτασική ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως γενικό παυσίπονο όταν ο πόνος συνδέεται με νευρική υπερένταση και την ημικρανία.

Τα κύρια συστατικά, που υπάρχουν στην ρίζα της είναι valeric isovaleric acid, μονοτερπένια (a-pinene, a-fencene, camphene), μονοτερπενικοί εστέρες (bornyl acetate, myrtenyl acetate, isovaleriate), sesquiterpenes και valerian cyclopentanoid sesqiterpenes (varenal, valerenone, valerenol, valerenyl acetate, valerenic acid και valerenyl isovalerate). Και η επίδραση της στο κεντρικό νευρικό σύστημα στηρίζεται σε πολλά συστατικά, με σημαντικότερο το GABA (gamma-aminobutyric acid).

Το βάμμα της στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία χρησιμοποιείται ως φυσικό ηρεμιστικό και χαλαρωτικό του νευρικού συστήματος και σταματά τους σπασμούς των λείων μυών του πεπτικού σωλήνα, ανακουφίζοντας έτσι από τις κράμπες και τη δυσφορία.